konst candy

krit3

euromedica 15
mn jul7a
Τετάρτη, 24 Ιούνιος 2020 23:30

Στα Βήματα του Πουκεβίλ, στο Περιβόλι και στο Ζιάκα

Κείμενο-Φωτογραφίες: Λία Μάγειρα  *

«Βγαίνοντας από την Τίστα, ξαναβρήκαμε τα ίχνη της Βασιλικής Στράτας και την ακολουθήσαμε κάτω από τις επιβλητικές αψίδες των πεύκων. Αμέσως μετά, βρεθήκαμε στη ζώνη των ελάτων, όπου παρατήρησα ότι υπήρχαν απομεινάρια από τις φωτιές που είχαν ανάψει εκεί οι Βλάχοι, γιατί την εποχή εκείνη ξανανέβαιναν στα καλοκαιρινά τους λημέρια….Φτάσαμε στο Περιβόλι. Πάνω στις πλαγιές των λόφων του, τα φυτά άρχιζαν να βλασταίνουν, οι σουρβιές και οι φτελιές έβγαζαν φύλλα, τα αηδόνια ξανάρχιζαν τη συναυλία τους γιορτάζοντας τον ερχομό της Άνοιξης. Τα ορεινά λουλούδια πρόβαλαν μέσα από τους κόλπους των παγετώνων. Η καθεμιά μέρα γεννούσε τα δικά της θαύματα. Όπως συμβαίνει την εποχή των ισημεριών, όταν η άνοιξη δίνει τη μάχη της με τα τελευταία κρύα του χειμώνα, μετά το ηλιοβασίλεμα έπιασε χαλάζι και χιόνι, που πασπάλισε πάλι τις ψηλότερες βουνοκορφές.»

Φραγκίσκος Πουκεβίλ

Αυτό είναι κατά την περιγραφή του Πουκεβίλ το Περιβόλι, στα 1280 μέτρα υψόμετρο. Στις αρχές του 20ου αιώνα το βλαχοχώρι είχε 400 σπίτια. Το λατινικό Perivale (περί την κοιλάδα) έδωσε το όνομά του στο χωριό. Το χωριό είναι η Πύλη για την είσοδο στον Εθνικό Δρυμό της Βάλια Κάλντα.

Ο τόπος είναι γνωστός κυρίως για τον Ρήγα Φεραίο που λέγεται ότι καταγόταν από εδώ από οικογένεια κυρατζήδων. Η Πίνδος ήταν τότε εστία αντίστασης κατά των Τούρκων και οι ηρωισμοί του Ζιάκα, του Ζήδρου, του Τότσκα, έμειναν θρυλικοί. Η περιοχή υποστήριξε όλους τους απελευθερωτικούς αγώνες του έθνους και υπέστη μεγάλες καταστροφές.

lia 24 6 2020 perivoli vr

Βρύση στο Περιβόλι

Παντού υπάρχουν δροσερές πηγές και ρέματα. Σταματάμε για κρύο νερό στην βρύση στην είσοδο του χωριού. Λίγα χιλιόμετρα έξω από το Περιβόλι, πηγαίνοντας για το Ζιάκα, συναντάμε άλλη βρύση, κοντά στον Ναό του Αγίου Νικολάου.

lia 24 6 2020 agios nikolaos

Ξαποσταίνοντας στον Άγιο Νικόλαο

lia 24 6 2020 agios nikolaos a

Άγιος Νικόλαος

Το αθωνικού τύπου, καθολικό, κατασκευάστηκε το 1803 στη θέση παλαιότερου ναού. Οι δύο τρούλοι τονίζουν τον κατακόρυφο άξονα του κτίσματος. Στον περίβολο του Ναού ψάχνουμε για τα απομεινάρια της Βασιλικής Στράτας, που καθώς λένε την έκαμε ο Τραϊανός.

lia 24 6 2020 agios nikolaos2

Στον Περίβολο του Αγίου Νικολάου

lia 24 6 2020 agios nikolaos kampana

Η καμπάνα στον Άγιο Νικόλαο

Συνεχίζουμε το δρόμο μας για το χωριό Ζιάκα, ακολουθώντας τη διαδρομή που έκανε ο Πουκεβίλ τον 18ο αιώνα, κατά την αντίθετη όμως κατεύθυνση.

«Ξεπεζέψαμε στην Τίστα. Μπροστά μας και ανατολικά κυλούσαν τα νερά αμέτρητων πηγών που χύνονται στον Βενέτικο, κινώντας στο πέρασμά τους πολυάριθμους μύλους. Μια οροσειρά προεκτείνεται μεσημβρινά σαν ένα τείχος με πύργους στις πλευρές του χωριού που περιστοιχίζεται από γιρλάνδες με έλατα.»

lia 24 6 2020 ziakas gefyri

Το γεφύρι του Ζιάκα

lia 24 6 2020 ziakas gefyri19

Γεφύρι του Ζιάκα, κτίστηκε τον 19ο αιώνα.

lia 24 6 2020 ziakas x

Ζιάκας, λεπτομέρεια από το χωριό.

Κτισμένο στα 900 μέτρα, το χωριό παλαιότερα ονομαζόταν Τίστα. Στην κορυφή Όρλιακα το τοπίο είναι εντυπωσιακό με τα τεράστια απόκρημνα βράχια, όπου φωλιάζουν σπάνια είδη αρπακτικών πουλιών. Στο παρελθόν κατακάηκε από τους Τουρκαλβανούς αλλά και στην περίοδο της κατοχής και του εμφυλίου οπότε και ερήμωσε. Τα τελευταία χρόνια πολλοί μετανάστες και εξόριστοι ξαναγύρισαν, έκτισαν όμορφα σπίτια, και το χωριό γέμισε ζωή τους καλοκαιρινούς μήνες. Από εδώ καταγόταν ο Θεόδωρος Ζιάκας που ήταν αρχηγός της θρυλικής οικογένειας αρματολών στο Νομό Γρεβενών. Η δράση του επεκτάθηκε και στην Ήπειρο. Το 1854 στην Επανάσταση κατά των Τούρκων, ανέλαβε αρχηγός σε όλη την Δυτική Μακεδονία. Αγωνίστηκε μέχρι το θάνατό του, αλλά δεν πρόλαβε να δει την πατρίδα του ελεύθερη.

Εσείς βουνά των Γρεβενών και πεύκα του Μετσόβου,

λίγο για χαμηλώσετε για δυο ντουφέκια τόπο,

για να φανούν τα Γρεβενά κι αυτό το μέγα Σπήλιο,

πώς πολεμάν οι Έλληνες με το σουλτάν -ασκέρι.

Πέφτουν τα βόλια σαν βροχή, γκιουλέδες σαν χαλάζι.

Κι αυτά τα λιανοντούφεκα σαν τη βροχή του Μάη.

- Πάψε, Ζιάκα μ', τον πόλεμο, πάψε το ντουφεκίδι,

να κατακάτσει ο κουρνιαχτός, να σηκωθεί η αντάρα,

να βρουν οι μάνες τα παιδιά κι πεθερές τις νύφες.

Να βρει η χήρα τον υιγιό, π΄ άλλον υιγιό δεν έχει.

Να μετρηθεί τ' ασκέρι μας να δούμε πόσοι λείπουν.

Μετριούνται οι Τούρκοι τρεις φορές και λείπουν τρεις χιλιάδες.

Μετριούνται τα Ζιακόπουλα και λείπουν τρεις νομάτοι.

Κείμενο-Φωτογραφίες: Λία Μάγειρα  *

 

ΠΗΓΕΣ

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ-ΘΕΣΣΑΛΙΑ) Φραγκίσκος Πουκεβίλ, εκδόσεις Συλλογή

ΑΝΕΞΕΡΕΥΝΗΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Αντώνης Ιορδάνογλου, εκδόσεις ROAD

ΠΙΝΔΟΣ-ΒΑΛΙΑ ΚΑΛΝΤΑ-ΓΡΕΒΕΝΑ-ΚΟΖΑΝΗ, εκδόσεις ΤΑ ΝΕΑ

ΕΔΕΣΜΑΤΟΛΟΓΙΟΝ ΒΛΑΧΩΝ Έφη Γρηγοριάδου, εκδόσεις Κοχλίας

ΟΡΟΣΗΜΑ Αλέξανδρος Τζιόλας, εκδόσεις ΖΗΤΗ

ΤΑ ΓΡΕΒΕΝΑ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΕΓΝΑΤΙΑΣ Βασίλης Συκάς, εκδόσεις Χείμαρρος

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΓΡΕΒΕΝΩΝ Δημήτρη Ρίγγου

 

lia mageira* Η Λία Μάγειρα είναι ταξιδιωτική φωτογράφος με καταγωγή από τις Κυδωνιές Γρεβενών.
Ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Σπούδασε Φυσικοθεραπεία στο ΤΕΙ Αθήνας.
Έχει πραγματοποιήσει δύο ατομικές εκθέσεις Φωτογραφίας και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές.
Φωτογραφίες της έχουν δημοσιευτεί σε διεθνή και ελληνικά περιοδικά και εφημερίδες, έντυπα και ηλεκτρονικά: Καθημερινή-Ταξίδια, Εφημερίδα Ανατολή, DRIFT Travel Magazine, Edge of Humanity Magazine, National Geographic Your Shot, Frsthand HORIZONS Magazine, καθώς και σε πολλές τοπικές ηλεκτρονικές εκδόσεις.

https://liamageiraphotostories.smugmug.com/