greveniotis.gr

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΗΣ ΤΙΓΡΕΩΣ

Εις άπόστασιν 20 μέτρων από του χωρίου και μέσα σένα χανδάκι είχε κρυβεί ολόκληρος η οικογένεια του Μπεκηρ απο­τελούμενη από τον αδελφόν του μετά της συζύγου του, και των τέκνων ηλικίας 12-13 ετών, και από την μητέρα του, μη προφθασάσης ν' ακολουθήση τους λοιπούς κατοίκους.

Την οίκογένειαν της τίγρεως ταύτης αντελήφθη .... κεκρυμμιένην ομάς ανταρτών κατά της οποίας και έπυροβόλησεν ο α­δελφός του Μπεκηρ και εφόνευσε ενα μέλος της ομάδος αυτής. Οι λοιποί αντάρται ιδόντες ότι είχον να κάμουν με μισάνθρωπον μη συναισθανόμενον την θέσιν του αντεπυροβόλησαν και, τον εφόνευσαν. μεθώ η μήτηρ του Μπεκηρ και ή νύμφη μετά τών δύο τέκνιον της, κραυγάζοντες τεσλίμ τεσλίμ ήχθησαν αιχμάλωτοι προ του γενικού αρχηγού, ο οποίος τοποθετήσας αυτάς εις μίαν τών χριστιανικών οικογενειών περιέβαλε με πρωτοφανείς περι­ποιήσεις, εκδόσας προς τούτοις καί. πρυκήρυξιν,ότι ήθελε τιμωρήσι αυστηρώς πάντα όστις ήθελε παρενοχλήσει οπωσδήποτε αύτάς.

ΣΠΑΡΑΞΕΚΑΡΔΙΟΝ ΘΕΑΜΑ

Σιγή νεκρική επεκράτει εις την Χριστιανικήν συνοικίαν, του χωρίου,αί δε θύραι και τά παράθυρα όλων ανεξαιρέτως των οικιών ήσαν ερμητικώς κεκλεισμένα! ενώ εις την Τουρκικήν οι άνδρες προέβαινον εις γενικήν έρευναν ολων των οικιών.Κατά την έρευναν ταύτην εύρέθημεν πρό σπαραξικάρδιου θεάματος, μέσα σένα σπίτι ενός τών κατοίκων 400 καί πλέον γυναικόπαιδα έφώναξον ψιθυριστά. έτιλλον τάς τρίχας των και έπρατταν κάθε τι που εφανέρωνε την απελπισίαν και από στιγμής εις στιγμήν περίμενον από τά χέρια του Μπεκήρ-αγά νά τους προσφερθή άγριος ό θάνατος.

Όλον αυτό το πλήθος των γυναικόπαιδων διά προτροπών προσεπάθει να παρηγόρηση ό σχεδόν νοικοκύρης του χωρίου Αναγνώστης Φάσας, εις του οποίου την οίκογένειαν είχαν κα­ταφύγει. Η ταραχή και ό τρόμος ο οποίος είχε καταλάβει τας Χριστιανικός οικογενείας, δεν περιγράφεται.

Ήτο αδύνατον νά τάς καταπείση κανείς ότι ό Ελληνικός στρατός πλέον είχε καταλάβει το χωρίον των, και να τοις συστήση ότι ουδέν πλέον έχουσι νά φοβούνται. Προς επιβεβαίωση τών λεγομένωην μας, προτείναμεν εις τον ιερέα του χωρίου νά προσαχθή προ του οροπεδίου του χωρίου ευρισκομένου αρχηγού μας  να καί ιδίοι όμμασι ότι το χωρίον των ότι πλέον θα εκυβερνάτο από τους Ελληνικούς νόμους. Όταν παρουσιάσθη ό ιερεύς, ό γενικός αρχηγός του εζήτησεν εξηγήσεις διατί τήν προηγουμένην της μάχης ερωτηθείς υπό των ανταρτών, εάν εν­τός του χωρίου υπήρχον Τούρκοι, απήντησε αρνητικώς, ψευ­δόμενος ούτω. Ό ιερεύς έδικαιολογήθη ειπών, ότι ούτω είχε αναγκασθή υπό του Μπεκηρ να είπη, άλλως θά κατεσφάζετο όπως κατεσφάγη αγρίως καί απανθρώπως και ο άλλος ιερεύς του χωρίου μεθ' όλης της οικογενείας του,  οποίος ηθέλησε νά περιποιηθή αντάρτην τραυματίαν την προηγουμένην.

Μετά παρέλευση μιας ώρας από της καταλήψεως του χω­ρίου έφθασεν ο υπό τον κ. Γεννάδιον στρατός, ο όποιος εξεχύθη αμέσως εις την λεηλασίαν των πολυπληθών ορνιθώνων του χωρίου, ενώ αι οικίαι ήρχισαν νά παραδίδονται εις τας φλόγας.

Κατά την λεηλασίαν του ανωτέρου χωρίου ευρέθησαν και πλείστα όσα αντικείμενα οικιακά θεσσαλικά. λεία του πολέ­μου 1897.

Η οικία το Μπεκήρ-άγά εν η κατώκει ο πατήρ του και η μήτηρ του αν και πολύ πενιχρά εξωτερικώς εσωτερικώς ήτο πολύ πλουσία εστολισμένη με έπιπλα πολυτελή και εις τάς δι-πλανάς αποθήκας της ο Μπεκηρ είχε συναθροίσει τό μεγαλύτερον ποσόν των γεννημάτων.

Τα γεννήματα εφρουρούντο διαταγή του αρχηγού όπως χρησιμεύσωσι αργότερον ώς τροφή του στρατού  όταν όμως την έπομένην αναχωρούμεν εκ του χωρίου και επείσθημεν ότι θα α­φεθούν λεία του τυχόντος, εθέσαμεν φωτιά εις αυτά καθώς και εις όλο τό σαραβαλιασμένο σπίτι του, μέσα εις τό οποίον εγεννήθη και εξετράφη το τέρας αυτό.

Εις την οικίαν του Μπεκηρ ανευρέθη και πάλα αρχαία με επίχρυσονν λαβήν και ολοκέντητη με εξ αργυροπλέγματος θήκην η σπάθη αύτη εδωρήθη εις τον αρχηγόν προς ανάμνησιν υπό του ανευρόντος αυτήν Ιωάν. Πολυχρονάκη.

Την επομένην εγένετο η κηδεία του τόσον άγρίως δολοφονηθέντος ιερέος και ολοκλήρου της οικογενείας του. Την κηδείαν παρηκολούθησεν πλήθος χωρικών κατεφθόντων εκ των πέριξ χωρίων μετά των ιερέων.

Η κηδεία του ιερέως υπήρξε πάνδημος καθ' όσον ο δολο­φονηθείς υπήρξε πάντοτε τό προπύργιον του Ελληνισμού εις την περιφέρειαν εκείνην.

Κατά την ανωτέρω περιγραφείσαν μάχην εκ μεν των ημε­τέρων εφονεύθησαν δύο, εκ δε των Τούρκων 17 έκτος των 71 των συλληφθέντων ζώντων. Ενώ παραμένομεν εν Τσούρχλη ήρχισαν καταφθάνουσαι διάφοραι έπιτροπαι Οθωμανών και χριστιανών εκ των πέριξ χωρίων δηλουσαι υποταγήν εις τον αρ­χηγόν μας.

Επιτροπή δε αφιχθείσα εις το χωρίον Τσοτίλη παρεκάλελσεν τον αρχηγόν, όπως συντόμως αποστείλη ενα εκ των σωμάτων εις τό χωρίον των καθότι ηπειλείτο τούτο παρά τού Μπεκηρ. ότι θα παρεδίδετο εις τάς φλόγας ομού με τό υπάρ­χον εκεί Ελληνικόν Γυμνάσιον μετά των εν αυτώ 150 μαθη­τών και καθηγητών του.

ΚΑΤΑΛΗΨΙΣ ΤΗΣ ΛΙΑΨΙΣΤΗΣ

Η Λιαψίστα είναι μία Τουρκόπολις ελεεινή, αποτελού­μενη εξ 800 οικιών τουρκικών και 28 χριστιανικών με πλείστα δε τζαμιά, με απέραντους στρατώνας καθότι μέχρι προ τίνος έχρησίμευεν ως έδρα Μεραρχίας Η οποία κατόπιν έδρα μετετέθη εις Κοζάνην.

Οι κάτοικοι της είναι οι φανατικώτεροι Οθωμανοί, ιδίως δε οι πλούσιοι οθωμανοί βέηδες οι όποιοι   αριθμούνται   πολλοί.

Εις την Λιαψίσταν ευρίσκετο η λαιμητόμος η οποία επεσφράγιζε διά του θανάτου τα βασανιστήρια των δυστυχών Χριστιανών των περιφερειών Γρεβενών, Άνασελίτσης και Σιατίστης.

Καθ' ην εποχήν παρουσιάσθημεν προ αυτής ημείς, στρατιωτικός και .πολιτικός διοικητής της ήτο ό Χαμζά Χουρσίτ και ο αδελφός του Βελή μπέης, ο μόνος γνωστός φιλελεύθερος.

Αλλοίμονον εις τον Χριστιανόν εκείνον ο οποίος θα περιέπιπτεν εις την δυσμένειαν των ανθρωπομόρφων αυτών τεράτων, των καλουμένων μπέηδων.

Εις την εστίαν αυτήν των κακουργημάτων, την Λιαψίσταν ο Μπεκηρ αγάς εύρε τον αιμοχαρή Βελή μπέην, και εν συνερ­γασία αύτου εστρατολόγησε βιαίως ολους τους Χριστιανούς όχι μόνον της Λιαψίστης, αλλά και των πέριξ χωρίων Τσούρχλη, Κρίφτση, Μπουρπούστη, Λεμπανόβου καί.άλλων.Ευθύς ως η ειδησις περί καταληψεως της Ελασσώνος του Ελληνικού στρατού δια της ταχυπτέρου φήμης έφθασε και εις Λιαψίσταν, ό διοικητής της  Χαμτζά   έφένδης συμπαραλαβών και τα ωραία  χαρέμια του   ανεχώρει  δια Βογατσικού Κλεισουραν και Σόροβιτς εις Θεσσαλονίκην οπόθεν πάλιν  ανεχώρει δια Κων/πολιν.

Αφάνοντες τας συμπληρωματικάς ταύτας πληροφορίας, είσερχόμεθα εις την διήγησιν τών λεπτομερειών της καταλή­ψεως της Λιαψίστης.

Ευθύς ως αυτή απεφασίσθη υπό του αρχηγού μας. ήλθον προς βοηθειάν μας και δυο τάγματα τακτικού στρατού υπό τον Γεννάδιον. Εν συνεργασία λοιπόν μετά του στρατού τού­του κατελάβομεν οχυράς θέσεις εν χιλιόμετρον απέχουσας ένθεν και ένθεν τών εχθρικών οχυρωμάτιον. Σώματα τίνα ανταρτών. μεταξύ τών οποίων και εγώ, διετάχθησαν να καταλάβουν τα αριστερά υψώματα, μίαν ώοαν αριστερά του κυρίου σώματος και πλησίον του χωρίου Μαρσίτση τούτο έγινε, ίνα τά σώματα ταύτα διερχόμενα διά του φανατικού Τουρκοχιοριού Πιλιουρί, αφοπλίσουν τους κατοίκους, "Αμ' έπος άμ' έργον κα­τελάβομεν τά υψώματα. ΙΙρίν όμως φθάσωμεν εις Πιλιουρί διήλθομεν διά του χιορίου Φουρκάτση, οι κάτοικοι του οποίου άπαντες Χριστιανοί, θερμοτάτην ύποδοχήν μας έκαμον, εξελ­θόντες του χωρίου και προσφέροντες ημάς ούζο, νερό και ψωμί.

Το χωριό αυτό Φουρκάτσι είνε τσιφλίκι ενός βέη Αλβανού λοχαγού υπηρετούντος τωρα εις τον στρατόν της Τριπολίτίδος. Αντιπροσωπεύεται δε ο λοχαγός αυτός υπό του πατρός του Μπεκηρ αγά.

Ως οδηγός μας εχρησίμευεν ο εκ του χωρίου Τσούρχλη Χρήστος Γαζέπης γνωστός διά τά πατριωτικά του αισθήματα ο Γαζέπης αυτός και άλλοτε εχρημάτισεν ως οδηγός ανταρτικών σωμάτων καί ιδίως του υπό τον κ. Στυμοναρά λοχαγόν σή­μερον, σώματος.

Υπό την οδγίαν λοιπόν αυτού του Γαζέπη ανήλθομεν λοφοσειράς τινας προτιθέμενοι νά μεταβώμεν εις το χιορίον Πιλουρί. Δεν ειχομεν προχωρήσει και πολύ όταν βλέπομεν μα­κρόθεν ερχόμενους και κρατούντας την λευκήν της υποταγής σημαίαν, τον Μουχτάρην Ισμαήλ και τινάς άλλου Τούρκους χωρικούς.

Μετ' ολίγον εισερχόμεθα εις τό χιορίον και ανεθέσαμεν εις τον Μουχτάρην Ισμαήλ δια κήρυκος να ειδοποίηση τους κα­τοίκους, ότι πρέπει εντός ημισείας ώρας να παραδόσουν τα όπλα. Πράγματι εντός της ταχθείσης προθεσμίας εις την πλατείαν του χωρίου προσεκομίσθη- σαν 187 όπλα, 66 ξιφολόγχαι και 3 φορτία φυσίγγια μάουζερ, γκρά κ.τ.λ.

Παραλαβόντες ταύτα εφορτώσαμεν αμέσως επί εζ ζώων συνοδευόμενοι δε και παρά δύο Οθωμανών κατοίκων τά μετεφέραμεν εις τό χωρίον Μαρσίτσι άπέχον 3/4 της ώρας α­ριστερά τού Λιαψιστίου. Τό χωρίον τούτο κατοικείται ολόκληρον υπό Χριστιανών και δύο μόνον μπέηδων τού Ισούφ μπέη καί ενός άλλου.

ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΠΥΡΠΟΛΗΣΕΩΣ ΕΛΛΗ. ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΣΟΤΙΛΙΟΥ

Δεν είχομεν εισέτι εισέλθει εις τό ανωτέρω χωρίον ότε μα­κρόθεν ειδομεν ερχόμενους εκ Λιαψίστης 200 Οθωμανούς οι οποίοι εσκόπουν μεταβαίνοντες εις το χωρίον Τσοτίλι νά πυρ-πολήσωσι μεν το εν αυτώ περίφημον Ελληνικόν Γυμνάσιον νά σφάξωσι δε κατά διαταγήν του Μπεκηρ τους 150 μαθητάς καί καθηγητάς αυτού.

Ο οπλαρχηγός μας Παυλής Γύπαρης πληροφορηθείς το τοιούτον διέταζε να ανοίξωμεν γενικόν πυρ κατά τών ερχομένων Τουρκαλβανών, όπερ αυθωρεί έξετελέσθη. Όταν η μάχη εγενικεύθη, κατελάβομεν οχυράς θέσεις καί ούτω εξηναγκάσαμεν τους 200 Όθωμανούς νά εγκαταλείψουν τό χωρίον Μαρσίτσι και να οχυρωθουν εις το χωρίον Καλλιστράτη πέντε λεπτά απέχον του Μαρσίτση

Ταυτοχρόνως σχεδόν μέ ημάς ήρχισε την γενικήν κατά της Καλλιστράτη; επίθεσιν και ο τακτικός στρατός, μετά των αν­ταρτικών σωμάτων.

Ο εχθρός βλέπων τον κίνδυνον τον οποιον διέτρεχεν ήρχισεν υποχωρών να θέτη πυρ εις τάς οικίας της Καλλιστράτης

Την 4ην μ.μ. κατέφθασε προς ενίσχυσιν ημών λόχος ευζώνων υπο τον υπολοχαγόν Αθανασιάδην ο λόχος ούτος εσταμάτησε προ τυυ χωρίου Μαρσίτσι και ένεκα της επικρα­τούσης συγχίσεως, έστειλεν  προς   ημάς  αγγελιοφόρον ζητών οδηγίας.

Την στιγμήν εκείνην μετεφέρετο παρ' εμού εις την οικίαν του ιερέωςτου χωρίου ό τραυματίας Ευάγγελος Σαριδάκης. Δι’ επισκεπτηρίου μου τότε ειδοποίησα τον υπολοχαγόν του ευζωνικου λόχου, ότι το χωρίον ευρίσκετο εις χείρας μας ο υπολοχαγός αναθαρρησας τότε ωδήγησε τον λόχον εις το χωρίον και τον παρέταξεν εις μάχην.

Ημείς διαρκώς επροχωρούμεν και κατεδιώκομεν τον εχθρόν από αποστάσεως 8-10 μέτρων. Χιών αναμεμιγμένη μετά ραγδαίας βροχής καθίστα αδύνατον την αναγνώρισιν του

εχθρού.

Περί ώραν 6 απογευματινην κατόπιν γενικής εφόδου οι Τούρκοι ηναγκάσθησαν να υποχωρήσουν προς την Λιαψίστην μη προφθάσαντες παρά μόνον 12 εκ τών 120 οικιών της Καλ­λιστράτης να αποτεφρώσουν ότε κατελάβομεν και το χωρίον τούτο διασώσαντες αυτό.

Και μετά την υποχώρησιν τών Τούρκων δεν έπαυσε το πυρ διότι προς το δεξιόν μέρος το κύριον σώμα εξηκολούθησε το πυρ μέχρι βαθείας νυκτός καθ^’ ην ό Μπεκήρ και οι περί αυτόν έπωφεληθέντες του επικρατούντος   σκότους έδραπέτευσαν  μη γενόμενοι   αντιληπτοί υφ' ημών.

Ο υπό τον υπολοχαγόν Αθανασιάδην λόχος υπεχώρησε προς το χωρίον Λοκόμη μεταξύ Γαρσίτσας και Τσοτυλίου μάτην προσεπαθήσαμεν να πείσωμεν τόν διοικητην, ότι ήτο ανάγκη ό λόχος αυτός νά παραμείνη εν τω χωρίον προς φρούρησιν τών κατοίκων αύτου από ενδεχομένης επιθέσεως κατά την νύκτα.

Καθ' όλην την νύκτα εμείναμεν άγρυπνοι περιφρουρούντες το χωρίον και τά γυναικόπαιδα όσα ένεκα της αιφνηδίας ενάρ­ξεως της μάχης δεν είχον προφθάσει νά φύγουν.

Κατά την μάχην ταύτην εκ μεν τών ημετέρων εφονεύθησαν δυοΚρήτες και ό λοχίας του ευζωνικού λόχου ετραυματίσθησαν δε ό Σαριδάκης εις τόν πόδα ακινδύνως και ό Μπραγάκης βαρέως εις το στόμα αμφότεροι Κρήτες. Εκ των Τούρ­κων εφονεύθησαν εν όλω 17 τους όποιους ανεύρομεν την επομένην εντός χανδάκος εις το χωρίον Καλλιστράτη.

Κατά την κυρίαν όμως επίθεσιντην ενεργηθείσαν εκ των υψωμάτων κατά της Αιαψίστης εκ μεν τών ημετέρων εφονεύ­θησαν ο λεοντόκαρδος Ιωάννης Μακράκηςταμίας του Τελω­νίου Χανίων και αδελφός του καπετάν Μ. Μακράκη βουλευτού Κρήτης, επίσης ό Γ. Παναγιωτάκης, ό Χαρ. Παπαδομιχαλάκης και 2 εύζωνοι, έτραυματίσθησαν δέ ό υπολοχαγός Γ. Τόμπρας φαρμακοποιός ανήκων εις τό υπό τόν κ. Κατηχάκην σώμα και 4 ευζωνοι.

Τούρκοι κατά την μάχην ταύτην εφονεύθησαν 47 και πλεί­στοι ετραυματίσθησαν.

Η μάχη της Λιαψίστης, υπήρξεν σχετικός όλεθρος διά τόν Μπεκήρ αγάν ο οποίος επωφελούμενος της νυκτός ως λωπο­δύτης δι' ατραπών διηυθύνθη εις Καστορίαν και επί δίωρον εκεί παραμείνας εβάδισε την προς Κορυτσάν άγουσαν μετά τών εναπομεινάντων συντρόφων του.

Την 20ην του μηνός ήτοι την επομένην, πριν ακόμη ξημε­ρώσει παρετάχθημεν εις μάχην, αποφασισμένοι όπως πάση θυ­σία καταλάβωμεν την Λιαψίσταν. Μόλις όμως παρετάχθημεν επάνω εις τα τζαμιά της πόλεως διεκρίναμεν δια των τηλεσκο­πίων μας λευκάς σημαίας, σημείον υποταγής. αμέσως τότε απεστείλαμεν εις την πύλιν προφυλακήν εις την οποίαν επιτρο­πή μπέηδων εδήλωσεν, ότι παραδίδει την πόλι ν εις τους Έλληνας.

Αγγελιαφόρος αποσταλείς υπό της προφυλακής μας ανήγγειλεν ότι ή Λιαψίστα παρεδόθη εις τον Ελληνικόν στρατόν και ότι ο Μπεκήρ διέφυγεν εις την Κορυτσάν.

Άμα τη ευφροσύνω ταύτη αγγελία τα ανταρτικά σώματα και ο στρατός εισήλθον εις την φανατικωτέραν Τουρκόπυλιν, την Λιαψίσταν εν πομπή και θριάμβω.

Εκείνοι, οι οποιοι προς στιγμήν εφάνησαν ευχαριστη­μένοι ήσαν οι μπέηδες της πόλεως, οι όποιοι διαρκώς κατηρώντο τον Μπεκήρ διά τα τερατουργήματα του το εν λόγω τέρας μέχρι τοιούτου σημείου είχε φθάσει ώστε να τοιχοκόλληση εις πλείστας πόλεις ψευδή τηλεγραφήματα τα όποια του είχον σταλή δήθεν εκ Κων/πόλεως και διά των οποίων διωρίζετο ταγματάρχης ένεκα των ανδραγαθημάτων του που όμως τηλεγραφική γραμμή Λιαψίστης-Κων)πόλεως!! Διά της μεθόδου ταύτης και δια διαφόρων απειλών εξηνάγκαζε τους χωρικούς, όπως κατατάσσωνται εις τα σώματα του και κορέση ούτω βοηθού­μενος ύπ' αυτών τα άγρια πάθη του.

Έν περιπτώσει αρνήσεως εουσιοδοτείτο υπό του φανταστι­κού χάτι-χουμαγιούν νά εφαρμόζη τον στρατιωτικόν νόιιον κατά του αρνουμένου νά υπηρετήση.

Ο στρατός μόλις εισήλθεν εις την πόλιν κατέλαβε το διοικητήριον της πόλεως και τάς αποθήκας του υλικου πολέμου.